ego echo

Soms kietelen we onszelf en kopen we een tijdschrift. Meestal wanneer we een paar dagen luieren in het vooruitzicht hebben. Zoals begin februari. U begrijpt, in de praktijk kom ik vaak pas aan het lezen toe als het zalige niksen alleen nog een vage herinnering is. Dan zit ik met zo'n lichtgewicht in de trein en werk mij door de schrift des tijds heen. En dat is ook best prima.

Met Filosofie magazine, want daar hebben we het over, is het meestal goed toeven. De tijd verdrijft populair wetenschappelijk, het is onderhoudend, redelijk lichtvoetig en soms stiekem toch prikkelend. Ook fijn. Precies waarom de keuze vaak op dit blad valt. In deze editie ging het vooral over, je verwacht het niet, bosbranden in Australië en het klimaat in het algemeen. Zelfs een heel middenstuk gewijd aan het 'groene verdriet'. Dan kan ik toch niet anders dan een grimmig grommetje laten ontsnappen wanneer er temidden van al deze klimaatellende een paginavullende advertentie staat die een zoveeldaagse filosofische vliegreis naar China promoot. All inclusive: eten, drinken, gidsen, binnenlands vervoer, overnachtingen. Alles inclusief dus. Dus ook de vliegtickets. Voor slecht een paar duizend euromuntjes. Het zal wel weer aan mijn zuurtegraad liggen, maar ik vind dat gezien de context van een thema-editie (en in het algemeen, vooruit) nogal wenkbrauwverheffend.

Gelukkig valt er in elk magazine ook altijd wat te winnen, dat is dan wel weer geinig. Meestal een interessant of ronduit wanstaltig boek. En omdat we toch lekker thematisch bezig zijn in dit nummer, viel er een boek te winnen over de de mens als verwoestende natuurkracht. Met wervend bijschrift dat het een pessimistisch boek is, maar wel hoopvol (ook weer zo'n marketinggeil modewoord, alles moet vooral hoopvol zijn). Oké. Op zich al een uitdagende combinatie, pessimisme en hoop. Maar de uitdaging kan groter. De winnaars van het boek krijgen namelijk uiterlijk 30 februari bericht.

#filosofie #prijsvraag #klimaat #cynisch #waanvandedag #groenverdriet #magazine

Ergens in de jaren 50 van de vorige eeuw had een meisje in Syrië het lef om naar school te willen. Dat was onvoorstelbaar in die tijd, toch hield ze vol. En ze ging. Dat was zwaar. Ze werd nagewezen, gepest, moest ook haar andere 'buitenschoolse activiteiten' doen. Er was een periode dat ze het niet meer zag zitten en niet meer naar school wilde, te veel, te zwaar, te alleen. Haar ouders stonden het niet toe. Ze hadden er alles voor over om haar naar school te laten gaan, opgeven kon gewoon niet. Uiteindelijk hield ze vol. Om later zelf een gebouw in een stad verderop via-via te regelen en daar een school te beginnen. Voor meisjes. Dat viel eerst niet mee en dat is mild uitgedrukt. Uiteindelijk sloeg het aan. Zelfs zodanig dat het op een gegeven moment raar was als je als meisje niet naar school ging.

Begin dit jaar is ze overleden. Inmiddels 74 jaar en ze wilde eigenlijk al twee jaar niet meer leven. Ze was niet meer mobiel en werd steeds afhankelijker van haar man en de hulp van anderen. Dat verdroeg ze niet. Steeds wanneer ze met haar dochter die sinds een paar jaar in Nederland woont aan de telefoon zat, bleef ze het zeggen: ik wil dit niet meer, niet op deze manier. En een andere manier was gewoon geen optie in een kapotgeschoten, geplunderd en gebombardeerd land. Als Koerd was en ben je sowieso ongewenst. Dus ja, ze was er klaar mee. Ze had gedaan wat ze wilde, kon tevreden zijn. En haar gezin, haar familie was veilig in Europa of in buurlanden waar het relatief veilig is.

Inmiddels is ze door een enorme hoeveelheid mensen die haar kenden of van haar hadden gehoord herdacht in een zaal in Duitsland. Uit verschillende landen kwamen de mensen bij elkaar om stil te staan bij het leven en de dood van een vrouw die een voorbeeld was en is voor veel vrouwen. En mannen. Zoals haar eigen man. Ze waren dol op elkaar, 63 jaar lang. Hij heeft erg veel verdriet. Zijn dochter belt hem elke dag om te vragen hoe het gaat. Hij mist haar, zijn gezin, iedereen. Maar het leven gaat door en hij dus ook. Het is goed zo. Ze wilde echt niet meer. Dat troost hem enigszins.

Toen ik dit verhaal hoorde, aan een tafel buiten in de eerste maartse zon en onze vriendin die nu zelf docent is zo zag, kon ik mij haar moeder voorstellen. Zonder haar ook maar ooit te hebben gezien of gehoord zag ik voor mij wie zij is geweest en hoe ze leeft in de herinneringen.

Het leek mij niet meer dan gepast om over deze vrouw te schrijven. Niemand kent haar hier of waar dan ook, maar in de regio waar zij woonde is ze een fenomeen, een symbool voor vrijheid. En laat dat nu precies het thema van Internationale Vrouwendag zijn.

#womensday #internationalevrouwendag #vrijheid #politiek #koerden #syrië #onderwijs #oorlog

Wanneer Spinoza beweert dat de mens onderdeel is van de natuur (hij schrijft dat met een hoofdletter, prima, maar ik niet) dan kan ik het daar alleen maar mee eens zijn. De mens ziet zichzelf namelijk over het algemeen als losstaand deel van alles. Losgekoppeld van wat we natuur noemen. En dat lijkt mij op z'n minst nogal vreemd. Schroef een mensje open, zoom flink in en je komt bouwstenen tegen die niets meer of minder zijn dan sterrenstof. Als je dan doodleuk gaat denken dat je een intelligent wezen bent dat volledig autonoom rondwandelt, dan spoor je niet.

Aansluitend op wat Spinoza de wereld in slingerde, kun je je afvragen of de mens zich wel heeft aangepast en daarom overleeft. Ofwel, de theorie van Darwin: the survival of the fittest. Als ik om heen kijk dan zie ik van alles, maar geen aanpassing. De mens doet het tegenovergestelde, we proberen werkelijk alles naar onze eigen hand te zetten. Wederom met de arrogante kwastjeshouding dat wij een goddelijke, verheven soort zijn. Om wanneer het een beetje tegenzit te gaan huilen dat de natuur stom is en niet naar ons wil luisteren en wie niet horen wil dan maar moet voelen. Dus gooien we er nog een schepje bovenop. Net zolang tot de boel niet meer te houden is. Bravo. Alsof er ook maar ergens in dit hele bestaan iets een eigen wil heeft en dat het zich tegen ons zou keren. Dan ben je ultiem paranoïde. Alles is chaos, alles is toeval, er is geen god, er is geen lotsbestemming of iets wat daar ook maar op lijkt. De chemische processen doen maar wat.

Accepteer het maar gewoon: ondanks dat wij iets hebben wat we – bij gebrek aan beter – bewustzijn noemen, handelen we volledig mechanisch, zonder eigen wil. Niet meer dan logisch, want zoals gezegd komt alles voort uit toeval. En zeg zelf, als er echt een eigen wil zou zijn, als we echt bewust zouden zijn, als we echt enige mate van intelligentie zouden hebben, dan zouden we niet in de teringzooi leven die wij eigenhandig in elkaar hebben geknutseld met al onze waanideeën. Dag in, dag uit, iedere minuut, elke seconde zijn we bezig met onszelf en onze medemens: onze medenatuur, te misleiden, misvormen, misbruiken. We zijn niets anders dan een minuscuul onderdeel van alles wat er is. Dat alles duurt maar relatief kort, het is een flits in de tijd. Over een jaar of wat is er niets meer van wat er nu is, niet zoals wij het kennen en het zal ons ook niet (meer) kennen. Het is weg, alsof het er nooit was. De mensheid zal er niet meer zijn. Het is net als het leven van het individu: je ontstaat, je wordt in elkaar gezet, je bent er een tijdje en je breekt weer af, gaat op in een groter geheel. Meer niet. Zo gaat dat met mij, met jou en alle mensen. Als er al iets bestaat, dan is het tijdelijkheid. Of beter: veranderlijkheid. Zoals ik al veel vaker zei, dat vind ik een mooie en troostende gedachte. Tegelijk legt dat gegeven ook wel wat gewicht in de schaal. Dus doe nou eens niet zo achterlijk eigenwijs en zorg dat je een leefbare omgeving hebt voor jezelf en de generaties na jou. Koester het, geef het aandacht, wees er verdomd zuinig op. Het duurt namelijk maar even en dat maakt alles zo waardevol.

#sterrenstof #waanvandedag #spinoza #darwin #filosofie #mens

Er is zoveel waar ik over kan schrijven dat ik er niet toe kom. Dat is toch best tragisch. Ja, ik kom er wel toe, aan het schrijven, maar dus alleen om te zeggen dat ik niet kan kiezen uit alles wat er door mijn kop dwarrelt. En dat is nogal suf, eigenlijk. Waarom zou ik dat juist wel opschrijven en al het andere niet. Ach, alles op z'n tijd. Meestal werkt het zo.

De afgelopen dagen waren weer lekker vol met werk, dingen doen en vrienden. Oké, vrienden is wat overdreven. Een lieve vriendin die sinds een jaar of wat in Enschede woont, kwam deze kant op. En dat was fijn. Zo vaak zien we elkaar niet en ook tussen het zien door kan het soms maanden radiostil zijn. Toch is dat precies wat een vriendschap goed en waardevol maakt. Niet de kwantiteit maar de kwaliteit. Mijn en onze gezamenlijke vrienden zullen dat beamen.

Irritant woord is dat trouwens, beamen. Sinds de taal der nederige landers steeds meer verangliseert (soms moet je een woord als Anglicisme gewoon voltooid fout maken, dat is lachen) willen mijn hersentjes woorden die gewoon Nederlands zijn (voor zover een woord al een taal toebehoort, etymologisch kom je nogal eens in een heel ander taalgebied uit) steevast verengelsen. Beamen wordt dus beamen. Dan tettert er een enorm grappig stemmetje in mijn hoofd 'beam me up, Scotty' of zie ik een beamer – dus geen be-amer, iemand die het steeds maar met je eens is, zo'n ja-knikker (wat dan geen knikker is als in een glazen bolletje is, let u wel even op!) – allerlei coole, geen koele, films projecteren op een megascherm. Het maakt het er allemaal niet duidelijker op, het leven.

Ik had het vroeger ook met het merk Peugot. Het duurde lang voordat ik door had dat wanneer het in verjaardagskringspiergesprekken over peushjo ging, dat het dan om een auto ging. Eigenlijk negeerde ik die gesprekken sowieso al en autogesprekken al helemaal. Ik heb er niks mee, auto's. Althans, niet in het bijzonder. Ik vind vaak oude auto's nog wel leuk, ze hebben karakter, zo lijkt het, maar verder heb ik geen idee van welk merk het dan is, of hoe hard ie kan en waar de ideale lijn ligt op meta-niveau. Als dat al bestaat in de autowereld, meta-niveau. Vast wel. Goed, ik heb soms wel autogesprekken, maar dan in letterlijke zin. Dat ik dus stil in mezelf praat en hardop tegen mezelf terug praat. Dan schrik ik wel eens van mijn eigen stem. Meestal levert het mij wel een rustige zitplaats in de trein op.

Jemig mensen, wat een gelul in de leegte. Ik ga maar even wat anders doen. Dan heeft u ook weer een beetje rust. Adios.

#waanvandedag #anglicisme #nederlands #engels #frans #taal

Met bevende vingertjes, ik zeg je. Hoezo? Vanmiddag kwam mijn nieuwe tweedehands (of hoeveelstehands dan ook) laptopje binnen. Dus ik ben nogal verheugd. De volgende stap op mijn weg naar een leven met zo min mogelijk Google-gluurbuur. Want zo was het ook: ik heb dik zes jaar met een Chromebook rondgezeuld. Nah, zeulen is overdreven, het was (en is) een heel fijn apparaat. Licht, klein en ik heb er met heel veel gradueel plezier mijn beslommeringen op getypt, mijn werk ermee gedaan en allerlei andere digitale reut. Maar ja, een jaar geleden stopte de ondersteuning. Dat betekent: geen updates meer, dus na een tijdje merk je dat niet alles meer even veilig aanvoelt en bepaalde websites weigeren je gewoon als bezoeker met je verouderde software, opzouten!. Het is gewoon de oude en ranzige manier om je te dwingen tot de aanschaf van nieuwe troep. Het verdienmodel, zoals dat dan heet.

Geloof me, ik heb tot het uiterste gesparteld, allerlei trucs bedacht en geprobeerd en er zelfs mijn nog uitstekend werkende digi-diertje voor uit elkaar gehaald. Ja, zelfs opzettelijk kortsluiting gemaakt (sorry, de komende paar regels worden wat nerdy techneuterig) op het moederbord om zo het dichtgetimmerde BIOS open te breken en er een fijne Linuxinstallatie op te kunnen zetten. Maar nee, u kunt de boel opnaaien wat u wilt, deze prima hardware moet en zal de prullenbak in en gij zult een vers product kopen. En u mag niet langs AF. (Ook na de kortsluiting werkt het apparaat nog alsof er nooit iets is gebeurd, wonderlijk en tegelijk schrijnend toch: goed spul, kan vast nog jaren mee, maar het verdienmodel is zoals gezegd heilig.)

Ik ben uiteindelijk noodgedwongen op zoek gegaan naar een alternatief, want ik wil online net zo relatief veilig zijn als offline. Na veel zoeken, geduld en ongeduld, wikken en wegen, het uitermate bescheiden budget geteld en herteld, uiteindelijk de meest economisch en ecologisch verantwoorde keuze gemaakt: een gebruikte laptop van een in mijn ogen betrouwbaar merk waar ik jaren terug nog dagelijks het onderhoud voor deed, vertrouwd dus. Zonder besturingssysteem, zodat ik het beestje helemaal zelf aan kan kleden. Met uitsluitend privacy-vriendelijke software op basis van Ubuntu, de basis van gebruiksaardigheid, met alleen vrije software, alles ontwikkeld door mensen die er hun tijd, ziel en zaligheid in steken, zonder winstoogmerk of enig andere vorm van marketingstrategie; dingen maken die zo lang mogelijk meegaan, gratis en transparant.

Dus nu zit ik met kleine vierkante oogjes van het installeren, inrichten en configureren van mijn nieuwe oude laptop. Maar dan heb je ook wat. Voldoening bijvoorbeeld.

#google #linux #ubuntu #opensource #waanvandedag #laptop

Eerst moet er gezellig luid worden gediscussieerd of er wenkbrauwen of mascara wordt bedoeld. Want zij zei toch echt mascara, maar nee toch, ze zei wenkbrauwen, waaaah! Dit moet bij een fijn luid muziekje op speakerstand in een nogal volle treincoupé. En als er iemand vraagt of die telefoon uit mag, dan kan dat niet, omdat het niet normaal wordt gevraagd. Dus vraagt diegene het nog een keer met een alsjeblieft erachteraan. Dan kan het wel met wat hartelijke k-toevoegingen en verbaal toegeworpen geslachtsdelen. Wanneer er een grote herdershond langsloopt, rustig en kalm, moet er heel hard worden gegild. De hond negeert de achterlijke hysterie, het baasje flipt enigszins. Een aangenaam potje woordenwisseling valt ons ten deel.

Het maakt geen reet uit waar of wanneer je met de trein door het land kachelt. Overal zijn idioten en het lijkt alsof het er steeds meer worden. De massamens terend op een half functionele hersencel. Deze conclusie trek ik na gedegen en vooral langdurig onderzoek waarbij ik mij zoals altijd (u kent mij een beetje) troost met een droge rijstwafel, een flesje water en de geruststellende gedachte dat het water stijgt, het land zakt, de planeet haar rondjes draait en de sprinkhanenplaag die de mensheid is zichzelf vernietigt. Geduld is een schone zaak.

#treinleven #trein #mens #openbaarvervoer #waanvandedag

Oké, de nacht moest er een beetje aan geloven en het gevolg is een wat brak koppie, maar toch zit ik hier met een blij hartje. Gisterenavond is daar schuldig aan. Of medeplichtig op z'n minst.

Ik neem u even mee naar Haarlem, bar Wolkers (dikke aanrader als je in de buurt bent!). In een bijzonder prettig en gemêleerd internationaal gezelschap mocht ook ik mijn prozaïsch zegje doen. Geloof het gerust, na minstens duizend jaar aan podiumervaring went het niet. Dus inwendig stuiterend deed ik uiterlijk alsof ik alles onder controle had. En die wonderlijke mix hielp. Althans, het publiek klapte. Misschien van opluchting, kan ook, maar stiekem denk ik dat het best aan te horen was. Bescheidenheid ontsiert de mens.

En ja joh, taal verbindt. Dat blijkt dan maar weer. Of het nu Perzisch, Turks, Italiaans of Spaans is, de grenzen smelten waar je bij zit. Hoewel, dat kan ook met de klimaattoestand te maken hebben. Nee, maar serieus, het is simpel. Kunst in welke vorm dan ook is louterend en van onschatbare waarde. Dit was zo'n avond waarop dat nog maar eens doordringt. Daarom, doordrongen dank aan de Haarlemse Dichtlijn, de bezoekers, de bar en natuurlijk mijn partner in crime; steun en toeverlaat.

Op naar de volgende spraakwaterval op 15 maart in café Eijlders in Amsterdam. Tjuus!

#dichters #podium #optreden #proza #waanvandedag #haarlem

Ik stapte uit op Rotterdam Alexander. De regen striemde haar welkom in mijn gezicht. Achter mij hoorde ik een ongewoon geluid. Er knapte iets, het rommelde. Maar ik ben gewend om geluiden te laten zijn voor wat ze zijn: geluid. Toch, dit was een geluid dat juist wel om aandacht vroeg. En kreeg. Ik hoorde een kraak en een doffe knal. Dus ik keek toch maar om. Ik zag een van de bomen die tegen de spoordijk staan breken, omvallen en op een auto terechtkomen. Een geparkeerde auto, dus dat had erger gekund. Ik was daarom toch ook een beetje teleurgesteld. De autobezitter zou dit vast anders zien, maar ook met teleurstelling, leek mij. (Op zich was het een dag waarop je gerust een lot uit de loterij kon kopen, want als je auto als enige geparkeerde auto langs die hele spoordijk door een omvallende boom wordt geraakt, dan kun je best nog een gokje wagen.)

De trein had haast, ruim een minuut te laat, dus de conducteur floot alweer snel voor vertrek, stapte in, wachtte zoals altijd tot de trein in beweging zou komen en dan zouden ook zijn deuren sissend dichtgaan. Er kwamen mensen aanrennen, zwaaiend en roepend naar de beroepsfluiter. Maar nee, ze hadden echt pech. Wat een lul! riep een vrouw van mijn leeftijd. Het hielp niet.

#storm #trein #reizigers #waanvandedag #lucky #geluk #pech

Volgende week verhuist de puberende schat binnen de stadsgrenzen. Eigenlijk steekt ze hemelsbreed in een rechte lijn over naar de andere kant van de spoorbaan en snelweg, ongeveer terug naar de buurt waar ze is geboren. Wat ik voorbij zie komen aan foto's en stand van zaken, gaat ze het er prima naar haar zin hebben.

Door al dat gesleep en inpakken zaten we vandaag in een behoorlijk kaal huis. Gezellig doen wat we nagenoeg altijd doen: huiswerk, bijpraten en thee drinken. Ja, en eten. Zo hadden we vandaag economie op het programma. Niet enorm mijn hobby, maar zolang er niet teveel gerekend hoeft te worden met idiote formules, is het prima te doen. U begrijpt dat ik zo hier en daar natuurlijk ook mijn kans pak om futiliteiten als het kapitalisme, globalisme en race to the bottom met kritische blik tegen het licht te houden. Hoewel die blik vooral knijpen tegen het zonlicht is, de oude oogjes zijn nu eenmaal kwetsbaar. En zeg zelf, het is dan best leuk om kort even de meest recente aflevering van Zondag met Lubach aan te halen: uiteindelijk is het kapitalisme hard op weg een communistisch systeem te worden. Hoe dat precies zit? Kijk zelf.

Nou, voor ik weer helemaal los ga met een maatschappelijke preek, nog even wat zelfkieteling. Voor de komende optredens als proza-dichter moet ik zo hier en daar een promotiefoto inleveren. Gelukkig heb ik daarvoor mijn onnavolgbaar archief. Ik heb na lang zoeken een foto gevonden die ik wel vind passen voor dit doel. Met dank trouwens aan fotograaf Kenny Brown. Ik snap dat u nu fikt van nieuwsgierigheid, maar nog heel even geduld. Eerst vertel ik nog dat ik door al dit gedoe direct maar eens een nog op de plank liggend plan uit haar stoffige dekentje heb gehaald en alzo de afgelopen dagen een apart blog heb opgetuigd (opgetogen?) voor foto's en ander beeldwerk. Met enige regelmaat zal ik daar wat uit mijn oeroude dossier neerzetten, met ongetwijfeld ook wat verse aanwas. Wanneer ik daar iets plaats, laat ik het u via deze weg even weten; u wilt niets missen, ook dat staat als een praatpaal boven water, weet ik toch. Oké, ter zake. Waar vindt u al dit moois? Op schijngestalte. Omdat niets is wat het lijkt en de maan mijn oude, trouwe metgezel is.

#foto #beeld #economie #puber #huiswerk #schijngestalte #waanvandedag

Heb je ooit gehoord van Nancy Tuesday and the Free Raisins? Nee hè, dacht ik wel. Op zich niet heel vreemd hoor. Het is (of was, ik weet het eigenlijk niet) een muziekproject dat is ontstaan omdat twee vriendinnen en ik elkaar nogal vaak op dinsdag zagen. We spraken dan af bij de Coffee Company in Rotterdam. Toen nog een plek waar je wilde zijn, het had iets alternatiefs, iets hips zonder hipster te zijn. Zoiets. Lang geleden dus. Zeker tien tot twaalf jaar, maar ik denk zelfs langer geleden. We dronken er koffie (je verwacht het niet) en praatten wat, deden ons beklag en deelden onze verwonderingen over het leven in het groot en in het klein. We wandelden ook vaak gewoon wat door de stad, gingen af en toe een winkel in, lummelden rond en dan op een gegeven moment was het zo weer dinsdag.

Toen we na het eten bij een vriendin van een vriendin zaten te wachten tot diegene klaar was om met ons mee te gaan naar een feest, pakte een van ons een gitaar, ik trommelde wat op mijn benen en de ander begon de tekst te zingen die ze net een paar dagen eerder had geschreven terwijl ze over het strand liep. Deze spontane jamsessie noemden we heel verrassend 'Sand'. Ik herinner mij nu ook dat we zelfs een Myspace-profiel hebben gemaakt en het erop hebben gezet. De verwijzing naar de video is er nog wel, maar beeld en geluid zijn verwijderd door Myspace; te lang geleden. (Maar oh, hoe leuk was die tijd met de onschuld die sociale media nog in zich droeg, de wereld veranderde als een gek en overal gingen deuren open. Helaas staan die deuren nu nog wagenwijd open en is er niemand meer thuis. Het tocht, de wind heeft er vrij spel, het is er stoffig en vochtig met hier en daar nog de echo van wat lijkt op een verloren ziel – zoals mijn goede vriend jd meatyard al zong: “we are all mypsace-stars”.)

Voor ik nog verder afdwaal en afdaal in die duistere krochten van het prille internettijdperk: dit is dus waar ik vandaag ineens aan dacht. Gewoon omdat het dinsdag is. Geen dinsdag zoals toen, maar wel met een vleugje van dat kant noch wal-gevoel. Een vreemde tijd die ik koester en tegelijk ook niet meer terug zou willen. Ik doolde wat rond, probeerde mijn leven, het leven, te ordenen. Iets wat natuurlijk schier onmogelijk is. Dat weet ik nu en waarschijnlijk wist ik dat toen ook, wat mijn ronddolen, hoe onverklaarbaar ook, verklaart.

Nancy Tuesday dus. En The Free Raisins. We waren Nancy op dinsdag. Met gratis rozijntjes. Een treffende samenvatting van een lieve, mistige en maffe periode.

#nancy #muziek #rotterdam #waanvandedag #coffeecompany #myspace

Enter your email to subscribe to updates.